Afvoer koelkast verstopt: zo los je het zelf op

Een verstopte afvoer van je koelkast herken je snel: er staat water op de bodem van het koelvak, of je ziet een ijslaag op de achterwand die niet smelt. De afvoer (ook wel afvoerputje of condensafvoer genoemd) zit verstopt met vet, vuil of voedselresten, en dat is gelukkig iets wat je in de meeste gevallen zelf kunt oplossen zonder een monteur.

Hoe raakt de afvoer van de koelkast verstopt?

Elke koelkast heeft een klein gaatje of kanaaltje aan de binnenkant, meestal achter in het koelvak. Via dit afvoerputje loopt condenswater naar een opvangbakje onderin of achter de koelkast, waar het verdampt. Als er stof, kruimels of slijm in dit putje terechtkomen, raakt het kanaal geblokkeerd. Het water heeft dan geen weg meer naar buiten en verzamelt zich onderin het koelvak.

Een verstopte koelkastafvoer ontstaat vaak geleidelijk. Vettige dampen uit voedsel, kleine kruimels en bacteriegroel vormen samen een prop die het smalle kanaal blokkeert. Ook kalkaanslag kan meespelen, zeker bij hard kraanwater.

Afvoer koelkast verstopt: zo pak je het stap voor stap aan

Je hebt voor deze klus bijna niets nodig. Een dunne stok, een rietje, een flessenreiniger of een wattenstokje volstaat in veel gevallen al. Hieronder staat de meest effectieve aanpak:

• Stap 1: Haal de koelkast leeg en zet hem uit of trek de stekker eruit. Zo werk je veilig en heb je goed zicht.
• Stap 2: Zoek het afvoerputje. Dat zit vaak achter in het koelvak, soms verborgen achter een kleine plastic afdekker. Verwijder die afdekker voorzichtig.
• Stap 3: Maak het kanaal los. Duw voorzichtig met een dunne stok, een cocktailprikker of een flessenreiniger in het putje om de prop los te duwen. Draai rustig rond zodat je vuil loslaat zonder het kanaal te beschadigen.
• Stap 4: Spoel het kanaal door. Gebruik een injectiespuit, een waterpistool of gewoon een theepot met lauwwarm water om het kanaal door te spoelen. Het water moet onderin of achter de koelkast terechtkomen in het opvangbakje.
• Stap 5: Reinig het opvangbakje. Dat bakje zit meestal onderaan of achter de koelkast. Haal het eruit, spoel het om met warm water en droog het af voordat je het terugplaatst.
• Stap 6: Controleer het resultaat. Zet de koelkast terug aan en kijk na een dag of er geen water meer op de bodem staat.

Hardnekkige verstopping? Dit helpt extra

Lukt het met een stokje alleen niet, dan kun je een kleine hoeveelheid zuiveringszout (baking soda) en warm water door het kanaal spoelen. Dit helpt om slijm en bacteriegroel los te weken. Azijn werkt ook, maar gebruik dit niet te vaak: bij sommige koelkastmaterialen kan azijn de binnenste onderdelen aantasten. Gebruik geen agressieve chemische reinigingsmiddelen, want die kunnen het plastic of de afdichtingen beschadigen.

Sommige koelkastmerken leveren bij aankoop een speciaal slangetje of reinigingspin mee voor precies dit doel. Kijk ook in de handleiding van je koelkast, want bij sommige modellen zit het afvoerkanaal op een andere plek dan verwacht.

Wat als het probleem terugkomt?

Komt de verstopping steeds terug, dan is er waarschijnlijk iets mis met de ontdooicyclus van je koelkast. Als er te veel ijs op de verdamper achter de achterwand opbouwt, smelten er bij elke ontdooicyclus grote hoeveelheden water af die het kanaal overspoelen en verstoppen. Dit kan wijzen op een defect verwarmingselement of een probleem met de ontdooi-timer. In dat geval is een monteur de verstandige keuze.

Ook als je water ziet lekken onder de koelkast én het opvangbakje is leeg, dan is er waarschijnlijk iets met het kanaal of de aansluiting ervan. Dat is lastiger zelf te repareren zonder de koelkast (gedeeltelijk) te demonteren.

Een verstopte afvoer van de koelkast klinkt ingewikkelder dan het is. In de meeste gevallen ben je er met lauwwarm water en een dun staafje binnen tien minuten klaar. Zorg daarna voor regelmatig onderhoud, spoel het putje één of twee keer per jaar door, zodat vuil geen kans krijgt om op te bouwen.