Afvoer gootsteen: soorten, maten en wat je moet weten

De afvoer van een gootsteen zorgt ervoor dat water en etensresten via de sifon naar het riool worden afgevoerd. De standaard diameter voor een afvoer gootsteen is 90 mm, maar er zijn ook uitvoeringen van 70 mm en 114 mm. Welk type je nodig hebt, hangt af van je gootsteen en hoe de bestaande afvoerleiding is aangelegd.

Onderdelen van een gootsteen afvoer

Een gootsteen afvoer bestaat uit een paar vaste onderdelen. Bovenin zit de afvoerplug of het putrooster, het gedeelte dat je in de opening van de spoelbak ziet. Daaronder zit een rubberen afdichting en een ring die de plug aan de onderkant van de bak vasthoudt. Vervolgens verbindt een stuk pvc-buis of een sifon de afvoer met de muuruitgang of de vloerleiding.

De sifon is het gebogen stuk buis dat altijd een beetje water vasthoudt. Dat waterslot is geen onnodig detail: het voorkomt dat rioollucht via de afvoer je keuken binnenkomt. Gooit de sifon er regelmatig stank uit, dan is hij vermoedelijk uitgedroogd (omdat de gootsteen lang niet gebruikt is) of verstopt.

Afmetingen en aansluitmaten

De meest gebruikte opening in een keuken gootsteen heeft een diameter van 90 mm. Koop je een nieuwe afvoerplug, controleer dan eerst de diameter van het gat in je spoelbak, want niet elke gootsteen is gelijk. Sommige goedkopere of oudere modellen gebruiken 70 mm. De buitendiameter van de afvoerbuis richting sifon is meestal 32 mm of 40 mm, afhankelijk van de hoeveelheid water die de gootsteen afvoert.

Let ook op de uitlooprichting van de sifon. Die kan recht naar achteren lopen (naar de muur) of omlaag (naar de vloer). Koop je een vervanging, neem dan even een foto van je huidige situatie mee, of noteer de afmetingen. Dat voorkomt dat je met een verkeerde aansluiting thuiskomt.

Materialen: pvc, rvs of messing

Afvoerpluggen voor een gootsteen zijn verkrijgbaar in pvc, roestvrij staal (rvs) en messing. PVC is goedkoop en lichtgewicht, maar oogt minder fraai en kan na jaren verkleuren. RVS is duurzamer, roestbestendig en past goed bij een stalen spoelbak. Messing wordt minder vaak gebruikt in keukens, maar is stevig en heeft soms een mooiere afwerking voor een designkeuken.

Voor de sifon zelf is pvc de standaard. Dat is makkelijk te demonteren, te reinigen en te vervangen zonder gereedschap. Chroom of wit pvc zijn de meest verkochte varianten.

Afvoer gootsteen verstopt: wat te doen

Een verstopte gootsteen afvoer is een veelvoorkomend probleem. Vetophoping, zeeprestanten en etensresten hopen zich op in de sifon of in de afvoerbuis. Je herkent het aan langzaam wegspoelend water of een onaangename geur.

Probeer dit eerst zelf op te lossen:

• Verwijder de sifon (draai hem los of klik hem los, afhankelijk van het model) en spoel hem schoon onder de kraan.
• Gebruik een afvoersteker of flexibele borstel om verder in de afvoerbuis te reinigen.
• Giet kokend water in de afvoer om vet los te maken, maar doe dit niet bij pvc-leidingen die al oud en bros zijn.
• Een mengsel van zuiveringszout en azijn werkt bij lichte verstoppingen: giet het in de afvoer, wacht 15 minuten en spoel daarna door met heet water.

Chemische afvoermiddelen lossen een ernstige verstopping op, maar zijn agressief voor oudere pvc-leidingen en voor het milieu. Gebruik ze alleen als de andere methoden niet werken, en gooi ze nooit onverdund in het riool.

Afvoer vervangen: zo doe je het

Een afvoer gootsteen vervangen is een klus die je zelf kunt doen, zonder loodgieter. Je hebt een nieuwe afvoerplug, een rubberen ring, teflon tape en soms een tang nodig.

De stappen zijn als volgt:

• Zet de kraan dicht en leg een emmer onder de sifon.
• Draai de sifon los en verwijder de oude afvoerplug door de borgring aan de onderkant los te draaien (gebruik een tang als hij vastzit).
• Reinig de opening in de spoelbak goed voordat je de nieuwe plug plaatst.
• Breng de nieuwe rubberen afdichting aan en druk de plug in het gat.
• Draai de borgring aan de onderkant stevig aan. Zorg dat de plug recht zit.
• Sluit de sifon opnieuw aan en controleer op lekkage door de kraan even open te draaien.

De hele klus duurt bij een ongecompliceerde situatie zo’n 20 tot 30 minuten.

Let bij de aankoop van een nieuwe afvoer gootsteen altijd op de diameter van het gat, de uitlooprichting van de sifon en het materiaal dat bij je spoelbak past. Met de juiste maat en een kwartier werk houd je de afvoer van je gootsteen jarenlang goed functionerend.