Witlof met ham en kaas uit de oven: de Hollandse klassieker met een twist

9 december 2025

176 3 minuten lezen

Witlof met ham en kaas uit de oven is een bekend gerecht dat in veel Nederlandse gezinnen op tafel staat. Het is een schotel die warmte en comfort brengt, vooral op koude dagen. In dit artikel lees je alles over deze klassieker, hoe je het maakt en waarom zoveel mensen dit zo lekker vinden.

Het verhaal achter deze ovenschotel

Al decennia lang wordt witlof in Nederland gegeten. Van origine is witlof een wintergroente. In de jaren vijftig werd het een populaire groente omdat je het makkelijk kon telen en bewaren. De combinatie met ham en kaas ontstond toen mensen op zoek waren naar een manier om de soms wat bittere smaak van witlof milder te maken. Door de witlof in te pakken in plakjes ham en daarover kaas te doen, werd de smaak zachter en aangenamer. Een simpele saus en wat tijd in de oven maken van deze groente een echt feestmaal.

Stap voor stap het basisrecept

Voor deze klassieker heb je niet veel nodig. De hoofdingrediënten zijn witlof, plakjes ham, kaas en vaak een eenvoudige bechamelsaus. Meestal begin je met het schoonmaken van de witlof. Snijd een dun stukje van de onderkant en haal de buitenste blaadjes eraf. Kook de stronken een paar minuten in een pan met water, tot ze zacht beginnen te worden. Daarna haal je de witlof uit de pan en laat je het uitlekken. Iedere stronk rol je in een plak ham en legt ze naast elkaar in een ovenschaal. Nu komt het lekkerste: giet een beetje saus over de rolletjes en strooi daar rijkelijk geraspte kaas overheen. Zet de schaal in de oven en bak alles goudbruin op ongeveer 180 graden. Het resultaat is een ovenschotel die heerlijk ruikt en smaakt.

Variaties voor meer smaak en afwisseling

Veel mensen maken witlof met ham en kaas uit de oven precies zoals het hoort. Toch zijn er ook manieren om het gerecht wat spannender te maken. Je kunt bijvoorbeeld geitenkaas of oude kaas gebruiken in plaats van gewone kaas. Ook kun je stukjes walnoot, plakjes tomaat of een beetje mosterd toevoegen voor meer pit. Heb je liever vegetarisch? Laat dan de ham weg of vervang deze door vegetarische ham of reepjes geroosterde groenten. Sommige mensen kiezen ervoor om in plaats van een gewone kaassaus een saus met blauwe kaas of roomkaas te maken. Zo krijgt het gerecht telkens een andere smaak, maar blijft het herkenbaar en vertrouwd.

Waarom zo geliefd in Nederland

Witlof met ham en kaas is zo populair vanwege de eenvoudige bereiding en de volle smaaksensatie. Het past goed bij aardappelpuree of gekookte aardappels, maar ook bij gebakken krieltjes. De zoete smaak van de ham, het zoute van de kaas en het zachte van de saus zorgen ervoor dat de soms bittere witlof minder scherp smaakt. Vooral kinderen eten daardoor makkelijker groenten. Nog een voordeel is dat je het van tevoren klaar kunt maken en op drukke dagen alleen nog hoeft af te bakken. Omdat het een betaalbare maaltijd is die voedzaam en stevig vult, staat deze ovenschotel vaak op het menu in veel huishoudens in Nederland.

Tips voor het perfecte resultaat

Met een paar tips wordt jouw witlof met ham en kaas uit de oven nog lekkerder. Zorg ervoor dat je de witlof goed laat uitlekken voordat je hem in de ovenschaal legt. Zo voorkom je een waterige bodem. Houd bij het maken van de saus het vuur laag en roer goed, zodat de saus niet aanbrandt. Gebruik voldoende kaas, zodat het bovenop lekker smelt en een krokant laagje vormt. Voor extra smaak kun je een beetje nootmuskaat over de saus strooien. Ook belangrijk: serveer het gerecht direct uit de oven, dan is het op zijn best. Een frisse salade erbij maakt het af.