Waarom salamanders in de tuin zo bijzonder zijn

Sommige mensen worden verrast als ze salamanders in de tuin ontdekken, maar deze kleine dieren zijn heel interessant en nuttig. Ze leven meestal in rustige en schone omgevingen, vaak dichtbij een vijver of nat gras. Wie goed kijkt, ziet soms een salamander schuilen tussen bladeren of onder stenen. Steeds vaker worden deze dieren gezien in Nederlandse tuinen. Ze brengen niet alleen leven in de tuin, maar helpen ook bij het evenwicht in de natuur.

Leefomgeving van salamanders in de buurt van huis

Salamanders houden van helder en stilstaand water, bijvoorbeeld een vijver zonder vissen. Daar kunnen ze zich veilig voortplanten en hun eitjes leggen. Het water moet niet snel stromen, want daar kunnen de larven niet goed in opgroeien. Ook in vochtige tuinen zonder vijver kun je soms een salamander vinden, vooral als er veel struiken en bladeren liggen, of als er schuilplekken zijn zoals stapels hout en stenen. De omgeving mag niet te droog zijn, want salamanders hebben een dunne huid die snel uitdroogt.

De rol van deze dieren in de tuin

Een tuin met salamanders is meestal gezond. Salamanders eten insecten, slakken en kleine beestjes. Zo helpen ze om het aantal insecten onder controle te houden, zonder dat daar bestrijdingsmiddelen voor nodig zijn. De dieren zijn zelf weer voedsel voor vogels en egels. Het is hierdoor een soort schakel in de kringloop van de tuin. Dankzij hun manier van leven dragen ze bij aan een natuurlijk evenwicht. Veel tuineigenaren merken dat sinds ze deze dieren in hun tuin zien, er meer variatie in dieren en planten ontstaat.

Welke soorten salamanders komen voor in Nederland

In Nederland leven vier soorten watersalamanders: de kleine watersalamander, de vinpootsalamander, de alpenwatersalamander en de kamsalamander. De kleine watersalamander komt het meest voor en is vaak te vinden in tuinen en parken. De andere soorten zijn zeldzamer en stellen hogere eisen aan hun leefomgeving. De meeste mensen zullen vooral de kleine watersalamander tegenkomen. Soms zijn er ook land-salamanders, maar die komen minder vaak voor in gewone tuinen. De kleur en grootte kunnen verschillen per soort, maar allemaal hebben ze een gladde huid zonder schubben.

Zelf een tuin aantrekkelijk maken voor salamanders

Het is vrij eenvoudig om de tuin geschikt te maken voor deze dieren. Een vijver zonder vissen is een goede eerste stap, want vissen eten vaak de eieren en jonge dieren op. De vijver hoeft niet groot te zijn, maar moet wel altijd wat water bevatten. Leg ook wat bladeren, takken en stapeltjes hout neer in de buurt van het water. Op deze manier hebben de dieren genoeg schuilplaatsen en plekken om voedsel te vinden. Gebruik geen kunstmest of bestrijdingsmiddelen, die zijn giftig voor amfibieën zoals salamanders. Soms helpt het om een klein ondiep deel van de tuin niet te vaak te maaien. Zo ontstaat er extra rust en wordt de bodem lekker vochtig.

Bescherming en verzorging van salamanders

Sommige mensen denken dat ze deze dieren moeten voeren of vangen, maar dat is niet nodig. Het beste is om de natuur zijn gang te laten gaan. Salamanders beschermen zichzelf door zich te verstoppen of stil te blijven zitten. Vang ze daarom niet op, laat ze gewoon met rust. In de winter zijn salamanders niet zichtbaar. Dan kruipen ze weg onder bladeren of stenen om te overwinteren. In het voorjaar komen ze weer tevoorschijn en zoeken ze het water op om eieren te leggen. Het is belangrijk dat er altijd schuilplekken zijn, want het klimaat in Nederland verandert soms snel.

Meest gestelde vragen over salamanders in de tuin

• Zijn salamanders in de tuin schadelijk voor mensen of huisdieren?

  Salamanders zijn niet gevaarlijk en doen mensen of huisdieren niets. Ze zijn schuw en houden zich meestal verborgen.

• Hoe kan ik zien of ik een salamander in mijn tuin heb?

  Je kunt een salamander herkennen aan zijn gladde huid, kleine poten en vaak bruine of groene kleur. Ze zitten vaak onder stenen, bladeren of dichtbij de vijver.

• Wat moet ik doen als ik een gewonde salamander vind?

  Laat gewonde salamanders zoveel mogelijk met rust. Wil je toch helpen, pak ze dan voorzichtig op met natte handen en leg ze terug op een veilige, vochtige plek.

• Komen salamanders alleen voor bij een vijver?

  Ze zijn vaak te vinden bij vijvers, maar ook vochtige tuinen zonder vijver kunnen salamanders aantrekken, als er genoeg schuilplaatsen zijn.

• Waarom zijn er soms minder salamanders dan vorig jaar?

  Het aantal salamanders kan verschillen per jaar door droogte, kou, verstoring door mensen of door het gebruik van bestrijdingsmiddelen in de buurt.