Regenwaterafvoer aanleggen: zo doe je het goed

Een goed systeem voor regenwaterafvoer zorgt ervoor dat regenwater snel en gecontroleerd van je dak, oprit of tuin wordt afgevoerd. Zonder goede afvoer kan water ophopen, schade aan funderingen veroorzaken of je kelder binnendringen. Op deze pagina lees je hoe regenwaterafvoer werkt, welke onderdelen erbij horen en waar je op moet letten bij het aanleggen.

Hoe werkt een regenwaterafvoersysteem?

Bij regen stroomt water via het dakoppervlak naar de dakgoot. Vanuit de dakgoot gaat het water via een verticale afvoerpijp (ook wel regenpijp of hemelwaterafvoer genoemd) naar beneden. Onderaan heb je de keuze: het water gaat naar het riool, naar een infiltratievoorziening in de bodem, of naar een regenwaterput voor hergebruik. Die keuze hangt af van de lokale regels en de inrichting van je perceel.

Veel gemeenten stimuleren of verplichten het afkoppelen van regenwater van het riool. Dit voorkomt dat het riool bij hevige buien overstroomt. Controleer bij jouw gemeente welke regels gelden voordat je een systeem aanlegt.

Onderdelen van een regenwaterafvoersysteem

Een compleet systeem bestaat uit meerdere onderdelen die op elkaar aansluiten. Hier is een overzicht van de meestgebruikte componenten:

• Dakgoot: vangt het water op dat van het dak afstroomt. Verkrijgbaar in kunststof (PVC), zink of aluminium.
• Goothaak: bevestigt de dakgoot aan de dakrand en zorgt voor de juiste helling richting de afvoer.
• Regenpijp: verticale pijp die het water van de goot naar beneden afvoert. Gangbare diameters zijn 70 mm en 100 mm.
• Bochtstuk en verbindingen: passen de pijp aan de gevel aan en verbinden verschillende leidingdelen.
• Bladvanger of bladkorf: voorkomt dat bladeren en vuil de pijp verstoppen.
• Inspectie- of reinigingsstuk: maakt het mogelijk de pijp schoon te maken zonder hem te demonteren.
• Eindpunt: een aansluiting op het riool, een infiltratiebox, een regenwatervat of een wadi.

Welk materiaal kies je voor de afvoerpijpen?

PVC is verreweg het meest gebruikte materiaal voor regenwaterafvoer. Het is lichtgewicht, voordelig in prijs, makkelijk te zagen en te lijmen, en bestand tegen weersinvloeden. PVC-pijpen en -goten zijn in vrijwel elke bouwmarkt verkrijgbaar en passen op standaard koppelstukken.

Zink heeft een langere levensduur en een traditioneel uiterlijk, maar vraagt meer vakkennis bij het monteren en kost beduidend meer. Aluminium zit daar tussenin: licht, duurzaam en wat makkelijker te verwerken dan zink. Voor de meeste woningen is PVC de meest praktische keuze.

De juiste afmetingen bepalen

De diameter van je regenpijp moet passen bij de oppervlakte van het dakvlak dat hij afvoert. Een te smalle pijp loopt bij hevige regen over. Als vuistregel geldt:

• Tot ongeveer 50 m² dakoppervlak: een regenpijp van 70 mm diameter is doorgaans voldoende.
• Vanaf 50 m² dakoppervlak: kies voor 100 mm diameter of plaats twee afvoerpunten.

De dakgoot moet ook de juiste maat hebben. Een dakgoot van 125 mm is gebruikelijk bij woningen. Zorg voor een helling van minimaal 2 tot 3 mm per meter richting de afvoer, zodat water niet blijft staan.

Stap voor stap regenwaterafvoer aanleggen

Met de juiste materialen leg je een regenwaterafvoer zelf aan. Volg deze stappen:

1. Meet het dakvlak op en bepaal hoeveel afvoerpunten je nodig hebt.
2. Bepaal de route van de regenpijp langs de gevel en noteer hoeveel bochtstukken en verbindingen je nodig hebt.
3. Monteer de gootbodem en gootuitloop op de juiste plek in de dakgoot.
4. Bevestig het bovenste bochtstuk aan de gootuitloop en stel de hoek in op de gevel.
5. Hang de pijpklemmen op de gevel, met een tussenafstand van maximaal 150 cm.
6. Schuif de pijpsecties in de klemmen en verbind ze met de bijbehorende moffen of lijm.
7. Sluit de onderkant aan op het riool, een regenwaterput of een infiltratieoplossing.
8. Plaats een bladvanger bovenaan de regenpijp om verstopping te voorkomen.

Veelgemaakte fouten bij de hemelwaterafvoer

Een verkeerde helling is de meest voorkomende fout. Als de dakgoot te vlak ligt, blijft water staan en ontstaat er sneller lekkage of algengroei. Te steil is ook niet handig: dan stroomt het water zo snel dat de pijp het bij hevige regen niet bijhoudt. Een helling van 2 tot 3 mm per strekkende meter is de gouden middenweg.

Daarnaast plaatsen mensen pijpklemmen vaak te ver uit elkaar. Hierdoor gaat de pijp hangen, zeker bij vorstschade of bij PVC dat uitzet bij warmte. Houd de klemmen op maximaal 150 cm van elkaar, en altijd direct boven en onder een bochtstuk.

Tot slot wordt de verbinding met het eindpunt soms overgeslagen of slordig uitgevoerd. Een losse aansluiting op het riool of de regenwaterput kan voor wateroverlast in de kruipruimte of kelder zorgen. Controleer altijd of de verbinding goed waterdicht is.

Een goed aangelegd systeem voor regenwaterafvoer vraagt weinig onderhoud, maar vraag er wel naar. Spoel de regenpijpen eens per jaar door en controleer de bladvangers na de herfst. Zo voorkom je dat een kleine verstopping uitgroeit tot een kostbaar probleem.