Afvoerputje schoonmaken: zo doe je het stap voor stap

Een afvoerputje schoonmaken doe je het effectiefst met een combinatie van zuiveringszout (soda) en azijn, aangevuld met kokend water. Dit lost vet, zeeprestanten en vuil op zonder dat je meteen naar agressieve chemische ontstoppers hoeft te grijpen. Hieronder lees je precies hoe je het aanpakt en wanneer welke methode werkt.

Wat heb je nodig?

Voor de meest gebruikte methoden heb je weinig nodig. Meestal liggen de spullen al in huis:

• Zuiveringszout (baking soda of natriumbicarbonaat)
• Witte azijn of azijnzuur
• Kokend water
• Een oude tandenborstel of kleine borstel
• Rubber handschoenen
• Eventueel een ontstoppingsveer of afvoerplunjer

Een fles afvoerreiniger uit de supermarkt kan ook werken, maar is lang niet altijd nodig. Begin altijd met de mildere methoden voordat je naar zwaardere middelen grijpt. Sterke chemische middelen kunnen leidingen van ouder PVC op den duur aantasten.

Afvoerputje schoonmaken: stap voor stap

Dit stappenplan werkt voor de meeste afvoerputjes in badkamer, douche of gootsteen. Doe het bij voorkeur ’s avonds, zodat het middel de nacht de tijd krijgt om in te werken.

1. Verwijder zichtbaar vuil. Haal het roostertje of de afvoerstop eraf en verwijder met je vingers (met handschoenen) of een tandenborstel zoveel mogelijk haar, zeeprestanten en ander grof vuil. Dit is de stap die mensen het liefst overslaan, maar het maakt het meeste verschil.
2. Spoel voor met heet water. Giet een halve liter kokend water langzaam in het putje. Dit maakt aangekoekt vet wat losser.
3. Strooi zuiveringszout in de afvoer. Gebruik ongeveer 3 à 4 eetlepels zuiveringszout en laat het direct in de opening vallen.
4. Giet azijn erbij. Voeg daarna een half kopje witte azijn toe. Je ziet en hoort een bruisende reactie: dat is normaal en gewenst. De koolzuurbubbels lossen vuil los van de binnenwand van de afvoer.
5. Laat 15 tot 30 minuten intrekken. Dek de opening af met een doekje of de afvoerstop om het bruisen de goede kant op te sturen.
6. Spoel door met kokend water. Giet daarna opnieuw een halve tot hele liter kokend water door de afvoer om alles weg te spoelen.

Herhaal dit zo nodig. Bij hardnekkig vuil helpt het om de stappen twee keer achter elkaar te doen, of het zuiveringszout een nacht te laten zitten voordat je de azijn toevoegt.

Vieze geurtjes uit het afvoerputje halen

Een smerige geur uit het afvoerputje komt bijna altijd van bacteriën die zich ophopen in het vuil dat aan de binnenkant van de afvoer kleeft. Haar, zeep en etensresten vormen samen een laagje waar bacteriën goed in gedijen. De soda-azijn methode helpt ook hier, omdat azijn een lichte antibacteriële werking heeft.

Wil je de geur snel aanpakken? Giet een flinke scheut kokend water met een paar druppels afwasmiddel in de afvoer. Het afwasmiddel bindt het vet en het hete water spoelt het weg. Werkt de geur daarna nog steeds niet weg, controleer dan of de sifon (het gebogen stuk buis onder het aanrecht of de wastafel) goed gevuld is met water. Die waterkolom zorgt er normaal voor dat stanklucht niet omhoog kan komen. Is de sifon drooggelopen, simpelweg de kraan een halve minuut openzetten is voldoende om hem weer te vullen.

Wanneer werkt schoonmaken niet meer?

Als het water echt niet of nauwelijks wegloopt, is er waarschijnlijk sprake van een echte verstopping dieper in de leiding. Een plunjer of een ontstoppingsveer kan dan uitkomst bieden. Zet de plunjer over de afvoer, duw hem stevig aan en beweeg hem snel op en neer. De drukwisseling duwt de prop los.

Lukt ook dat niet, dan zit de verstopping mogelijk verder in het leidingwerk, of is er een probleem met de afvoer zelf. In dat geval is het verstandig een loodgieter in te schakelen. Blijf dan niet eindeloos chemische middelen proberen: die lossen een echte prop zelden op en je riskeert schade aan de leidingen.

Zo houd je het afvoerputje schoon

Eén keer per maand het soda-azijn trucje herhalen is genoeg om de meeste afvoerproblemen voor te zijn. Leg daarnaast een haarrooster over het putje in de douche of badkamer. Dat kost een paar euro in de bouwmarkt en voorkomt dat haar de leidingen inzakt. Dat is verreweg de meest voorkomende oorzaak van trage afvoer in de badkamer.

Voor de keuken geldt: giet geen vet of olie in de afvoer. Vet stolt in de leiding en trekt ander vuil aan. Gooi vet liever in een oude pot en dan in de afvalzak. Een korte spoeling met heet water na het afwassen helpt bovendien om vetrestanten direct door te spoelen voordat ze aankoeken.

Met een vaste korte schoonmaakroutine en een haarrooster blijft je afvoerputje in de meeste gevallen probleemvrij en blijft de geur weg zonder dure middelen of een loodgieter aan te pas te laten komen.