Afvoer loopt niet goed door: oorzaken en wat je zelf kunt doen

Als de afvoer niet goed doorloopt, zie je dat vaak aan water dat langzaam wegloopt of zelfs even blijft staan voordat het verdwijnt. Dat wijst bijna altijd op een gedeeltelijke verstopping of een probleem met de waterafvoer verderop in het systeem. Volledig geblokkeerd hoeft het nog niet te zijn, maar als je niks doet, wordt het dat vaak wel.

Waarom loopt de afvoer niet goed door?

De meest voorkomende oorzaak is opbouw van vuil in de afvoerpijp. Bij een gootsteen in de keuken is dat meestal vet, etensresten en zeep. Bij een douche of badkuip gaat het vaak om haren en zeeprestanten die samen een prop vormen. Bij een wastafel zie je vaak een combinatie van tandpasta, zeep en haren die vlak onder het putje vastzitten.

Een andere oorzaak die mensen minder snel denken is het sifonsysteem. De sifon is het gebogen stuk pijp onder je gootsteen of wastafel. Daarin kan zich een laagje vuil opbouwen dat de doorstroming belemmert zonder dat de afvoer compleet geblokkeerd is. Het water loopt dan wel weg, maar gewoon veel te langzaam.

Soms is het probleem ook in de ontluchtingspijp. Die pijp zorgt ervoor dat er lucht in het afvoersysteem blijft zodat het water soepel weg kan stromen. Als die ontluchtingspijp verstopt raakt (bijvoorbeeld door bladeren op het dak), ontstaat er een vacuüm en loopt het water traag of gorgelend weg. Je herkent dat aan het zuigende of borrelende geluid dat je hoort als het water net weg is.

Stap voor stap: afvoer die niet goed doorloopt verhelpen

1. Begin met heet water. Giet een pan kokend water langzaam in de afvoer. Bij vetafzetting in een keukenafvoer lost dit soms al genoeg op om de doorstroming te verbeteren. Doe dit niet bij porseleinen of plastic afvoeren die niet hittebestendig zijn; gebruik dan water van circa 60 graden.
2. Gebruik natron en azijn. Gooi een flinke scheut natron (baking soda) in de afvoer, gevolgd door een glas witte azijn. Er ontstaat een reactie die losgebakken vuil kan loswerken. Laat het 15 tot 20 minuten intrekken en spoel daarna door met heet water.
3. Gebruik een ontstopper of plopper. Zet de plopper stevig op het putje, zorg dat er wat water in de afvoer staat zodat er afdichting is, en pomp krachtig op en neer. Doe dit 10 tot 15 keer achter elkaar. Dit werkt goed voor proppenverstoppingen vlak in de pijp.
4. Maak de sifon schoon. Zet een emmer onder de sifon, schroef de sifon los (bij de meeste modellen kan dat met de hand of met een tang) en spoel hem schoon onder de kraan. Kijk ook in de aansluitende pijp of er vuil vastzit.
5. Gebruik een afvoerveer. Een afvoerveer (of ontstoppingsveer) is een lange, flexibele spiraal die je in de pijp steekt en ronddraaien kunt om een prop los te werken. Je koopt zo’n veer voor een paar euro bij de bouwmarkt en hij bereikt verder dan je hand ooit kan.

Wanneer is het toch een groter probleem?

Als meerdere afvoeren in huis tegelijk traag lopen, ligt het probleem waarschijnlijk niet bij het putje of de sifon, maar verderop in de hoofdafvoer of het riool. Dat is iets wat je zelf moeilijk kunt oplossen zonder professionele apparatuur zoals een hogedrukreiniger of camera-inspectie.

Hetzelfde geldt als de afvoer na elke behandeling binnen een paar dagen weer trager wordt. Dat kan wijzen op een structureel probleem: een ingegroeid probleem in de pijp, een afzakking in de leiding (waardoor water niet goed afstroomt) of kalkopbouw bij oudere leidingen. In dat geval is het verstandig een loodgieter te laten kijken.

Middelen die je beter kunt vermijden

Chemische ontstoppers op basis van loog (bijtende soda) werken soms snel, maar ze zijn niet zonder risico. Ze kunnen kunststof pijpen aantasten bij herhaaldelijk gebruik en zijn slecht voor het milieu. Gebruik ze hooguit als laatste redmiddel, en nooit in combinatie met andere reinigingsmiddelen, want dat kan gevaarlijke reacties geven.

Als de afvoer niet goed doorloopt maar ook niet volledig verstopt lijkt, pak je het probleem het beste stapsgewijs aan: begin simpel met heet water en natron, ga daarna naar de sifon, en pas als dat allemaal niks helpt schakel je professionele hulp in.