Afvoer badkamer aanleggen: zo doe je het stap voor stap

Een afvoer aanleggen in de badkamer doe je door een afvoerpijp aan te sluiten op het bestaande rioolsysteem, met de juiste helling, verbindingsstukken en een sifon om stankoverlast te voorkomen. Dit is een klus die je zelf kunt doen als je handig bent, maar waar je een paar technische regels goed moet kennen voordat je begint.

Wat je nodig hebt bij het aanleggen van een badkamerafvoer

Voordat je begint, verzamel je al het materiaal. Je hebt minimaal nodig: PVC-afvoerpijpen (meestal 40 mm voor wastafel en douche, 50 mm voor bad en 110 mm voor het hoofdriool), verbindingsmouwen, bochtstukken, een T-stuk, een sifon en PVC-lijm of rubberen manchetten. Zorg ook voor een zaag voor kunststof, schuurpapier en ontvetter.

De diameter van de pijp hangt af van wat je aansluit. Een wastafel of douche gebruikt doorgaans een 40 mm afvoer. Een bad of bidet vraagt om 50 mm. De vloerput van een inloopdouche heeft vaak een 75 mm aansluiting. Controleer dit altijd vooraf, want een te kleine pijp raakt snel verstopt.

Afvoer badkamer aanleggen: de volgorde van werken

Begin bij het verste punt in de badkamer en werk richting het hoofdriool. Dat is de logische volgorde, omdat je anders kans hebt dat je later pijpen moet omleggen.

1. Bepaal het leidingverloop. Meet de afstand van het afvoerpunt (vloerput, sifon of wastafelafvoer) tot de aansluiting op het hoofdriool. Houd rekening met de ruimte onder de vloer of achter de wand.
2. Houd de juiste helling aan. Een afvoerpijp moet minimaal 1 centimeter per strekkende meter dalen richting het riool, maar liever 2 centimeter per meter. Te weinig helling en vuil hoopt op; te veel helling en het water loopt te snel weg, waardoor vaste deeltjes achterblijven.
3. Zaag de pijpen op maat. Gebruik een fijngetande zaag en ontbraam de zaagkant met schuurpapier. Scherpe randen zorgen voor lekkage op de verbindingspunten.
4. Verbind de pijpen. Gebruik PVC-lijm (primer en lijm apart aanbrengen) of druk-rubberen manchetten. Met lijm maak je een vaste verbinding; manchetten zijn handiger als je later nog wil demonteren.
5. Monteer de sifon. De sifon zit direct onder het afvoerpunt van wastafel, douche of bad. De waterslot in de sifon (minimaal 50 mm waterkolom) houdt rioollucht buiten. Zorg dat de sifon bereikbaar blijft voor reiniging.
6. Sluit aan op het hoofdriool. Gebruik een T-stuk of inboorzadel om de nieuwe aftakking te maken op de bestaande riolering. Zorg dat de aansluiting goed aansluit en niet lekt.
7. Test de afvoer. Giet water in het afvoerpunt en controleer alle verbindingen op lekkage. Doe dit voordat je de vloer afwerkt of de wand sluit.

Beluchting: is dat nodig bij een badkamerafvoer?

In de meeste woningen is beluchting niet verplicht als er al een ontspanningsleiding (een pijp die uitkomt op het dak) aanwezig is. Die leiding zorgt voor luchttoevoer in het rioolsysteem, zodat de watersloten in de sifons niet worden leeggezogen. Dat is het geval in vrijwel alle nieuwbouwwoningen en de meeste bestaande woningen.

Is er geen ontspanningsleiding, of sluit je de nieuwe badkamerafvoer ver van het hoofdriool aan, dan kan een beluchter uitkomst bieden. Dat is een klein kunststof ventiel dat je boven op de afvoerleiding plaatst en dat lucht toelaat maar geen gassen doorlaat. Let op: niet alle gemeenten of bouwplannen accepteren een beluchter als vervanging van een echte ontspanningsleiding. Controleer dit bij twijfel bij je gemeente of een installateur.

Afvoer wegwerken in de vloer of wand

Liggen de pijpen in een betonvloer, dan worden ze weggewerkt in de smeervloer (de egalisatielaag). De pijp mag dan ingebed worden in de smeerlaag, mits je voldoende daling aanhoudt. Een vloerput voor een inloopdouche laat je iets lager liggen dan de omliggende vloer, zodat water vanzelf afstroomt. Reken op een minimale hoogte van de vloerpot boven de onderkant van de draagvloer: doorgaans heb je voor de pijp plus egalisatielaag al snel 8 tot 12 centimeter nodig.

Loopt de afvoer door de wand, dan werk je de pijp weg in een betimmeringsrand of systeemplafond. Zorg altijd dat de verbindingspunten en de sifon bereikbaar blijven via een inspectieluik. Je wil niet later de hele wand openbreken voor een verstopte buis.

Veelgemaakte fouten bij het aanleggen van een badkamerafvoer

• Te weinig helling. Dit is de meest voorkomende fout. Meet de helling na met een waterpas voor je de vloer dicht maakt.
• Sifon overgeslagen. Zonder sifon ruikt je badkamer naar riool. Elke afvoer heeft er één nodig.
• Verbindingen niet goed ontbraamd. Bramen op de zaagkant scheuren rubber manchetten en zorgen voor lekkage.
• Te smalle pijp gekozen. Controleer de vereiste diameter per sanitair toestel.
• Niet getest voor het dichten. Altijd eerst water testen, dan pas afwerken.

Heb je weinig ervaring met loodgieterswerk, dan is het slim om in ieder geval de aansluiting op het hoofdriool door een vakman te laten doen. De rest, het verleggen en aansluiten van de PVC-pijpen, is voor een handige doe-het-zelver goed te doen als je de stappen en maten zorgvuldig aanhoudt.