Het idee dat kunststof altijd wit is, komt uit de jaren negentig 

Noem het woord kunststof in een gesprek over kozijnen en er verschijnt bij bijna iedereen hetzelfde beeld. Wit, breed en een beetje glimmend, zoals bij dat rijtje huizen aan de rand van het dorp waar ze in één keer alles hebben vervangen. Dat beeld klopt ook, alleen is het dertig jaar oud. Fiets nu eens langs een nieuwbouwwijk. Je ziet antracietgrijze kozijnen, kozijnen met een houtnerf en donkere deuren, en in de helft van de gevallen kijk je naar kunststof zonder het te weten.

De kleur zit in een folie en niet in een verflaag

Loop eens naar het dichtstbijzijnde kozijn dat er donker uitziet en kijk van dichtbij naar het oppervlak. Wat je ziet is meestal geen verf, maar een folie die op het profiel is aangebracht, en die folie loopt door tot in de hoeken. Er is dus geen laag die op een dag gaat bladderen. Je hoeft er ook niets bij te werken op de kant waar de zon erop staat. Bij een kozijn van deze tijd kun je kiezen uit tientallen kleuren en structuren, van mat tot metallic tot houtimitatie. Wit is daarmee gewoon een van de opties geworden, en lang niet meer de meest gekozene.

Van een paar meter afstand zie je het verschil met hout niet

Ga eens op de stoep staan tegenover een huis met houtnerf op de kozijnen en kijk ernaar zoals een voorbijganger dat doet. Op die afstand zie je de nerf lopen en de kleur, en de vraag welk materiaal eronder zit komt niet eens op. Dat is precies het punt waarop het oude beeld sneuvelt, en het is ook de reden dat je het zelf moet gaan bekijken in plaats van erover te lezen. De uitstraling die mensen aan hout toeschrijven, zit tegenwoordig net zo goed in kunststof, en het onderhoud dat bij hout hoort, zit er niet bij.

Ook een voordeur hoeft geen wit paneel meer te zijn

Dezelfde vergissing zie je bij deuren, waar het beeld nog hardnekkiger is. Kijk eens naar de voordeuren in je eigen straat en tel hoeveel er donker zijn, met een strakke lijn en een lang smal raampje. Ook kunststof deuren zijn beschikbaar in dezelfde stijlen als in andere materialen, van modern en strak tot landelijk, en de kleur van de buitenkant hoeft niet die van de binnenkant te zijn. Dat maakt de keuze aan de straatkant los van die in de hal. Buiten donker, binnen licht is zo een van de meest gekozen combinaties.

Kijk eerst en oordeel daarna

Het vervelende aan een beeld uit de jaren negentig is dat het je een hele categorie laat overslaan zonder dat je ernaar hebt gekeken. Doe daarom het omgekeerde van wat de meeste mensen doen. Rijd een keer door een wijk die tien jaar geleden is gebouwd, kijk naar de gevels die je mooi vindt en vraag daarna pas waar ze van gemaakt zijn. Je zult merken dat je vaker naar kunststof hebt staan kijken dan je dacht, en dan pas begint de echte keuze.